Một sự kiên đáng chú ý trong buổi ra mắt tập thơ và bình thơ của nhà thơ Vũ Quần Phương, mình có dịp đến gặp và hỏi nhà thơ Trần Đăng Khoa về câu thơ – câu châm ngôn sống của mình :”Cái còn thì vẫn còn nguyên, cái tan tưởng là vững bền vẫn tan” Và được nhà thơ trả lời đó là 2 câu trong tác phẩm Khúc hát người anh hùng
“Cái còn thì sẽ còn nguyên
Cái tan thì tưởng vững bền vẫn tan”
Câu này mình được một người thầy đọc tặng. và trong trí nhớ thì mình nghĩ là “vẫn còn nguyên“, nhưng nguyên gốc là “sẽ còn nguyên“. Bản thân mình thích vẫn còn hơn, vì “vẫn” là “ở thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn” nó mang cả sự đã – đang và sẽ.
Mình đã search Khúc hát người anh hùng và được biết Trần Đăng Khoa sáng tác khi mới 15-16 tuôi, vậy mà ông đã có những câu thơ sâu sắc đến như vậy. Tuy nhiên tôi cũng không hiểu tại sao một câu thơ hay, ý nghĩa như thế có vẻ ít người biết đế. Hoặc họ biết rồi lại quên luôn vì không thấy giá trị của nó. Còn với tôi, nhờ câu thơ này mà thôi thấy vững tin hơn trong công việc và cuộc sống. Khi cảm ơn và chia tay, tôi có nói với nhà thơ Trần Đăng Khoa: Đây là câu châm ngôn sống của cháu. Nhà thơ có nói rằng: “Đúng như thế cái còn thì sẽ còn nguyên, mình phải đạt được cái đích thực, còn những cái tan kệ nó… hoa hòe, hoa sói rồi sẽ phải hủy hết, đừng có xao động gì cả, kệ nó, mình cứ con đường mình đi, những giá trị đích thực sẽ còn lại mãi”
Và nhà thơ còn đọc một vài câu thơ trong tác phẩm này:
“Người ta trong lúc hiểm nghèo
Hoặc vằng vặc sáng hoặc heo hút tàn…”
“Mái gianh ơi hỡi mái gianh
Ngấm bao mưa nắng mà thành quê hương”
Đây là tư liệu copy trên mạng không biết chính xác và thiếu nhiều nữa không? Và cũng không có câu mình thích ở đây. Mình cũng rất tò mò xem những câu trước và sau nó là câu gì? Vậy là giờ có cái để mà tìm và khám phá rồi. Như lời một nhà thơ trong buổi hội thảo có nói: Chúng tôi chỉ mong những sáng tác của mình, vào một buổi sáng đẹp trời nào đó, trong thư viện, một cô gái tình cờ tìm được một cuốn sách cũ và đọc nó say sưa, như vậy là chúng tôi thành công rồi.
Trần Đăng Khoa
Khúc một – Khúc mở đầu:
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa.”
Mây xám nặng nề kéo về từng mảngTrời trốn đâu không thấy một giọt saoSóng táp lên bãi cát ào àoNửa đemVề sáng…Tiếng đại bác cầm canh bên kia sôngTắt hảnCháy đồn nào rừng rực phía Đèo Mông
Chưa đến hai giờ mà như hừng đông
Đồn Coóc thấy trong người khang khác
Hắn cầm máy lệnh cho từng vọng gác
Rồi loay hoay rút một điếu xì – gà
Thưa quan ba
Nếu tôi bắn được quan
Thì chắc chẳng bao giờ bắn trượt
Hắn lại thấy nụ cười hài hước
Rờn rợn sống lưng…
Giở tập an bom, xem ảnh vợ con
Nhưng lại thấy là việc làm vô nghĩa
Lòng hắn bỗng bừng lên chí khí
Cái chí khí từ lâu ngấm trong máu hớn rồi
Là khát khao chinh phục xứ mặt trời
Nửa đêm
Về sáng…
Có lẽ không có gì xảy ra
Ngày mai ra sao, đấy là việc khác
Hắn hình dung bản đồ miền Bắc
Như một cái đầu người
Sông Kinh Thầy chảy xiên như mắt lác
Hắn quyết giữ khu đồn là con ngươi của mắt
Không thể đoán ra cộng sản đánh hướng nào
Tây Bắc, Hà Nam, Đường 18, Thượng Lào…
Nhưng trận đấu rõ ràng vào hiệp cuối
Cục diện chiến trường những ngày sắp tới
Sẽ bùng ra một cái gì gớm ghê…*
Và tiếng nổ xé tai chân hàng rào dây thépThế là những phút giây khủng khiếpHắn chờ đã lâu, nay đến với hắn rồi…Cả khu đồn đạn nổ như sôiHắn lồng lộn trong phòngKhản tiếng quát vào ống nóiHắn chợt thấy vành mũ nan bộ độiVút như tên qua khoảng sáng nhờ nhờ…
… Đã bao lâu? Hắn không kịp bấm giờ
Những hỏa điểm cửa đồn câm bặt
Hắn rút súng, đứng nép vào chỗ khuất
Hắn nhát gừng…
Đồn vỡ rồi, lũ lính chạy lung tung
Có đứa đang lao, tự nhiên gẫy gập
Chúng nằm ngửa nghiêng
Như những dấu trừ ( – ) nằm trên mặt đất
Tên lính cổ cò bơi sang bên kia sông
Đồng đất nước người sao mà mênh mông
Mặt mũi Coóc trốn đâu cho thoát
Đầu hàng ư? Hắn cho là hèn nhát
Hắn bắn cả vào những tên Pháp giơ tay…
Mắt Coóc trợn lên một giây
Hắn đã giết Bưởi rồi. Sao lại còn Bưởi nữa?*
Cũng mắt tròn to. Đường ngồi chải giữa
Cũng tay trái chém nghiêng một nhát dao bầu
Coóc xả vai. Chẳng kêu được một câu
Trong khoảnh khắc rỉ rên ngắc ngoải
Hắn còn thấy lửa cháy bùng doanh trại
Những vũng máu đỏ lừ trên mặt sân nghiêng
Bộ đội, dân công ùn ùn kéo đến
Và du kích áo nâu đầy bùn đất
Đã đao trên tầng thượng đồn cao
Và lá cờ Việt Nam sang loáng ngôi sao
Đỏ rực như tôi trong lửa…
———————Hết Khúc một – Khúc mở đầu———————-